วิธีวัดขนาดสกรูและน็อตให้ถูกต้อง ต้องวัดตรงไหนบ้าง? พร้อมวิธีอ่านขนาด M6, M8, M10

เคยไหมครับ? ซื้อสกรูหรือน็อตมาแล้วพบว่า ขนาดไม่ตรง ขันไม่เข้า หรือความยาวไม่พอดีกับชิ้นงาน ทั้งที่ดูจากภายนอกเหมือนจะเป็นขนาดเดียวกัน ปัญหานี้เกิดขึ้นได้บ่อย เพราะสกรูและน็อตมีรายละเอียดมากกว่าที่เห็น ไม่ว่าจะเป็นเส้นผ่านศูนย์กลาง ความยาว ระยะเกลียว และรูปแบบหัวสกรู การวัดขนาดให้ถูกต้องจึงเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะเมื่อต้องการซื้อสินค้าใหม่เพื่อทดแทนตัวเดิม

บทความนี้จะพาไปรู้จัก วิธีวัดขนาดสกรูและน็อตแบบเข้าใจง่าย พร้อมตัวอย่างการอ่านขนาด เพื่อช่วยลดความผิดพลาดในการเลือกซื้อ


1. ขนาดสำคัญของสกรูมีอะไรบ้าง?
ก่อนวัดสกรู ควรรู้จักขนาดสำคัญ 3 ส่วน ได้แก่

• เส้นผ่านศูนย์กลาง (Diameter)
  

คือขนาดความกว้างของเกลียวสกรู โดยสกรูเกลียวมิลจะใช้ตัวอักษร M เช่น M6, M8 และ M10 ซึ่งหมายถึงเส้นผ่านศูนย์กลางเกลียวขนาดกำหนด 6, 8 และ 10 มิลลิเมตร ตามลำดับ

• ความยาว (Length)
  

คือความยาวของสกรู ซึ่งมีวิธีวัดแตกต่างกันตามประเภทของหัวสกรู เช่น หัวหกเหลี่ยมจะวัดจากใต้หัวถึงปลายสกรู ส่วนหัวเตเปอร์จมโดยทั่วไปจะวัดรวมความสูงของหัวด้วย

• ระยะเกลียว (Thread Pitch)
  

คือระยะห่างระหว่างยอดเกลียวที่อยู่ติดกัน เช่น 1.0, 1.25 หรือ 1.5 มิลลิเมตร โดยสกรูที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางเท่ากัน อาจมีระยะเกลียวแตกต่างกันได้

2. วิธีวัดเส้นผ่านศูนย์กลางสกรู
การวัดเส้นผ่านศูนย์กลางของสกรูเกลียวมิล ให้วัดจากยอดเกลียวด้านหนึ่งไปยังยอดเกลียวอีกด้านหนึ่ง โดยใช้ เวอร์เนียร์คาลิปเปอร์ (Vernier Caliper)
วิธีวัดมีดังนี้

• เปิดปากวัดด้านนอกของเวอร์เนียร์
  
• หนีบบริเวณยอดเกลียวของสกรู
  
• จัดให้ปากวัดตั้งฉากกับแนวลำตัวสกรู
  
• อ่านค่าที่แสดงบนเวอร์เนียร์
  
• เปรียบเทียบกับขนาดเกลียวมาตรฐาน

ตัวอย่างเช่น หากวัดได้ใกล้เคียง 8 มิลลิเมตร อาจเป็นสกรูขนาด M8
อย่างไรก็ตาม ค่าที่วัดได้จริงอาจต่ำกว่าขนาดกำหนดเล็กน้อยตามค่าความคลาดเคลื่อนในการผลิต จึงควรตรวจสอบระยะเกลียวร่วมด้วย


3. วิธีวัดความยาวสกรูให้ถูกต้อง
การวัดความยาวสกรูเป็นจุดที่หลายคนมักสับสน เพราะหัวสกรูแต่ละแบบมีวิธีวัดแตกต่างกัน

• สกรูหัวหกเหลี่ยม

วัดจาก ใต้หัวสกรูจนถึงปลายสกรู โดยไม่รวมความหนาของหัว
ตัวอย่าง สกรู M8 × 40 หมายถึงสกรูที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางเกลียวขนาดกำหนด 8 มิลลิเมตร และความยาวใต้หัว 40 มิลลิเมตร

• สกรูหัวจมหกเหลี่ยม

สำหรับสกรูหัวจมทรงกระบอกทั่วไป ให้วัดจากใต้หัวสกรูจนถึงปลายเช่นเดียวกับสกรูหัวหกเหลี่ยม

• สกรูหัวเตเปอร์จม

โดยทั่วไปจะวัดความยาวตั้งแต่ด้านบนสุดของหัวจนถึงปลายสกรู เพราะหัวสกรูถูกออกแบบให้จมเสมอกับพื้นผิวชิ้นงาน

• สกรูตัวหนอน

สกรูตัวหนอนที่ไม่มีหัว โดยทั่วไปจะวัดความยาวรวมตั้งแต่ปลายด้านหนึ่งถึงอีกด้านหนึ่ง

ข้อควรจำ: ไม่ควรวัดสกรูทุกชนิดโดยรวมความสูงของหัว เพราะอาจทำให้สั่งซื้อความยาวผิดได้


4. ระยะเกลียวคืออะไร และวัดอย่างไร?
ระยะเกลียว หรือ Thread Pitch คือระยะห่างระหว่างยอดเกลียวสองยอดที่อยู่ติดกัน แม้สกรูสองตัวจะมีเส้นผ่านศูนย์กลางเท่ากัน แต่หากระยะเกลียวต่างกัน ก็อาจไม่สามารถใช้กับน็อตตัวเดียวกันได้

ตัวอย่างเช่น
M10 × 1.5 เป็นเกลียวเมตริกหยาบมาตรฐาน
M10 × 1.25 เป็นเกลียวเมตริกละเอียด
ทั้งสองแบบมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางกำหนดเท่ากัน แต่มีระยะเกลียวแตกต่างกัน

วิธีวัดระยะเกลียว
แนะนำให้ใช้ เกจวัดเกลียว (Thread Pitch Gauge) โดยนำใบเกจทาบกับเกลียวสกรู แล้วเลือกใบที่มีฟันตรงกับร่องเกลียวพอดี จากนั้นอ่านค่าระยะเกลียวบนใบเกจ

ตารางระยะเกลียวเมตริกหยาบที่พบได้บ่อย

หมายเหตุ: ตารางนี้เป็นระยะเกลียวหยาบมาตรฐาน หากเป็นเกลียวละเอียดจะมีระยะเกลียวแตกต่างออกไป


5. วิธีอ่านขนาดสกรู M6, M8 และ M10
การระบุขนาดสกรูระบบเมตริกมักประกอบด้วยเส้นผ่านศูนย์กลาง ระยะเกลียว และความยาว
ตัวอย่าง
M8 × 1.25 × 30
หมายถึง

• M8 = เส้นผ่านศูนย์กลางเกลียวขนาดกำหนด 8 มิลลิเมตร
  
• 1.25 = ระยะเกลียว 1.25 มิลลิเมตร
  
• 30 = ความยาวสกรู 30 มิลลิเมตร

สำหรับสกรูเกลียวหยาบมาตรฐาน บางครั้งอาจเขียนเพียง M8 × 30 โดยละค่าระยะเกลียวไว้ แต่หากเป็นเกลียวละเอียด ควรระบุระยะเกลียวให้ชัดเจนเพื่อป้องกันการซื้อผิด


6. วิธีวัดขนาดน็อตหกเหลี่ยม
น็อตหกเหลี่ยมมีจุดวัดสำคัญ 3 ส่วน ได้แก่

1. ขนาดเกลียวภายใน
คือขนาดเกลียวที่ใช้จับคู่กับสกรู เช่น น็อต M8 ใช้กับสกรู M8 ที่มีระยะเกลียวและระบบเกลียวตรงกัน

หากใช้เวอร์เนียร์วัดรูด้านในของน็อตเพียงอย่างเดียว จะไม่สามารถระบุขนาดเกลียวได้อย่างแม่นยำ ควรใช้เกจตรวจสอบเกลียว หรือทดลองขันกับสกรูตัวอย่างที่ทราบขนาด โดยไม่ฝืนเกลียว

2. ความกว้างระหว่างด้านเรียบของน็อต (Across Flats)
คือระยะจากหน้าราบด้านหนึ่งถึงหน้าราบฝั่งตรงข้ามของน็อตหกเหลี่ยม ใช้สำหรับระบุขนาดประแจหรือบล็อกที่เหมาะสม

3. ความหนาของน็อต (Nut Height)
วัดจากหน้าสัมผัสด้านหนึ่งถึงอีกด้านหนึ่งของน็อต เพื่อให้ได้ขนาดตรงกับมาตรฐานและลักษณะงาน

ข้อควรระวัง: ขนาดปากประแจไม่ใช่ขนาดเกลียวของน็อต เช่น น็อต M6 บางมาตรฐานใช้ประแจ 10 มิลลิเมตร แต่ไม่ได้หมายความว่าเป็นน็อต M10


7. เกลียวมิลกับเกลียวหุนต่างกันอย่างไร?
ระบบเกลียวที่พบได้บ่อยมี 2 ระบบ ได้แก่

แม้สกรูสองตัวจะมีขนาดใกล้เคียงกัน แต่หากใช้คนละระบบเกลียวหรือคนละระยะเกลียว ก็ไม่ควรนำมาใช้แทนกัน


8. เครื่องมือที่ควรมีสำหรับวัดสกรูและน็อต
เครื่องมือที่ช่วยให้วัดขนาดได้ถูกต้อง ได้แก่

• เวอร์เนียร์คาลิปเปอร์ สำหรับวัดเส้นผ่านศูนย์กลาง ความยาว และความหนาของน็อต
  
• เกจวัดเกลียว สำหรับตรวจสอบระยะเกลียว
  
• ไม้บรรทัดเหล็ก สำหรับวัดความยาวเบื้องต้น
  
• สกรูหรือน็อตตัวอย่าง สำหรับเปรียบเทียบขนาด
  
• เกจตรวจสอบเกลียว GO/NO-GO สำหรับงานตรวจสอบที่ต้องการความถูกต้องตามข้อกำหนด

9. ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการวัดสกรูและน็อต
ข้อผิดพลาดที่มักพบ ได้แก่

• วัดขนาดหัวสกรูแทนเส้นผ่านศูนย์กลางเกลียว
  
• วัดความยาวสกรูหัวหกเหลี่ยมโดยรวมหัวเข้าไป
  
• ไม่ตรวจสอบระยะเกลียวก่อนซื้อ
  
• เข้าใจว่าขนาดประแจคือขนาดเกลียวของน็อต
  
• ใช้เกลียวมิลและเกลียวระบบนิ้วแทนกัน
  
• วัดจากสกรูที่เกลียวสึกหรือเสียหาย
  
• ไม่ตรวจสอบเกรด วัสดุ และการชุบผิวร่วมด้วย

10. ก่อนสั่งซื้อสกรูและน็อต ควรแจ้งข้อมูลอะไรบ้าง?
ก่อนสั่งซื้อสินค้า ควรตรวจสอบข้อมูลให้ครบ เช่น

• ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางเกลียว
  
• ความยาวสกรู
  
• ระยะเกลียวและระบบเกลียว
  
• ประเภทหัวสกรูหรือชนิดน็อต
  
• เกรดความแข็งแรงหรือวัสดุ
  
• การชุบผิว เช่น ชุบซิงค์ขาว ซิงค์รุ้ง รมดำ หรือสแตนเลส
  
• จำนวนที่ต้องการ

หากไม่ทราบรายละเอียดของสินค้า สามารถถ่ายรูปสกรูหรือน็อตตัวเดิมพร้อมระบุขนาดที่วัดได้ หรือเตรียมตัวอย่างเดิมเพื่อให้ร้านช่วยเทียบสเปก


สรุป
การวัดขนาดสกรูและน็อตให้ถูกต้อง ควรตรวจสอบอย่างน้อย เส้นผ่านศูนย์กลาง ความยาว และระยะเกลียว รวมถึงชนิดหัวสกรูและขนาดเกลียวภายในของน็อต

การใช้เวอร์เนียร์ร่วมกับเกจวัดเกลียวจะช่วยให้ระบุขนาดได้แม่นยำมากขึ้น ลดโอกาสซื้อผิด และช่วยให้เลือกสกรูหรือน็อตได้ตรงกับการใช้งานจริง

SRR Fastener จำหน่ายสกรู น็อต พุก สตัดเกลียว แหวนรอง และสลักภัณฑ์หลากหลายประเภท สำหรับงานช่าง งานติดตั้ง งานโรงงาน และงานอุตสาหกรรม หากไม่แน่ใจว่าควรเลือกสกรูหรือน็อตขนาดใด สามารถสอบถามเพื่อช่วยแนะนำสินค้าให้เหมาะกับการใช้งานได้ครับ

Tel: 02-406-0780
Fax: 02-406-0781 ต่อ 2
Line OA: @srrfastener (มี @)
Email: srrfastener@gmail.com
TikTok: srr.fastener.official