วิธีอ่านสเปคสกรูจากแบบ Drawing ดูยังไงให้สั่งซื้อได้ตรงแบบ

วิธีอ่านสเปคสกรูจากแบบ Drawing

ดูยังไงให้สั่งซื้อได้ตรงแบบ

ในการสั่งซื้อ สกรู น็อต โบลท์ และสลักภัณฑ์ สำหรับงานโรงงาน งานเครื่องจักร หรืองานผลิตชิ้นส่วนต่าง ๆ หลายครั้งลูกค้าจะมีแบบ Drawing หรือแบบเขียนทางเทคนิคส่งมาให้ร้านช่วยเสนอราคา

แต่ปัญหาที่พบบ่อยคือ หลายคนยังไม่แน่ใจว่าในแบบต้องดูจุดไหนบ้าง เช่น ขนาดเกลียวคืออะไร ความยาววัดจากตรงไหน เกรดเหล็กดูยังไง หรือการชุบผิวระบุไว้ตรงไหน หากอ่านสเปคผิด อาจทำให้สั่งสินค้าผิดขนาด ผิดวัสดุ หรือใช้งานจริงไม่ได้

บทความนี้จะอธิบาย วิธีอ่านสเปคสกรูจากแบบ Drawing แบบเข้าใจง่าย เพื่อช่วยให้ฝ่ายจัดซื้อ ช่าง โรงงาน และผู้ใช้งานทั่วไปสามารถตรวจสอบข้อมูลเบื้องต้นได้ถูกต้องก่อนสั่งซื้อ


แบบ Drawing สกรูคืออะไร?
แบบ Drawing สกรู คือแบบเขียนทางเทคนิคที่ใช้ระบุรายละเอียดของสกรู น็อต โบลท์ หรือชิ้นส่วนยึดติด เพื่อให้ผู้ผลิต ผู้ขาย หรือฝ่ายจัดซื้อเข้าใจตรงกันว่าสินค้าที่ต้องการมีลักษณะอย่างไร

ในแบบ Drawing มักมีข้อมูลสำคัญ เช่น

• รูปร่างสินค้า
  
• ขนาดเกลียว
  
• ความยาว
• เส้นผ่านศูนย์กลาง
  
• ระยะพิทช์เกลียว
  
• รูปแบบหัว
  
• เกรดวัสดุ
  
• การชุบผิว
  
• จำนวนที่ต้องการ
  
• ค่าความคลาดเคลื่อน หรือ Tolerance

หากข้อมูลเหล่านี้ครบ จะช่วยให้การเสนอราคาและจัดหาสินค้าทำได้แม่นยำขึ้น

จุดสำคัญที่ต้องดูในแบบ Drawing สกรู
เวลารับแบบ Drawing มา ควรตรวจสอบข้อมูลหลัก ๆ ดังนี้

1. ชนิดของสินค้า
อันดับแรกต้องดูว่าสินค้าในแบบคืออะไร เช่น

• สกรู
  
• โบลท์
  
• น็อต
  
• สตัด
  
• แหวนรอง
  
• พุก
  
• ชิ้นงานสั่งผลิตพิเศษ

เพราะสินค้าแต่ละชนิดมีวิธีอ่านขนาดไม่เหมือนกัน เช่น สกรูและโบลท์ต้องดูความยาวและเกลียว แต่น็อตต้องดูเกลียวในและขนาดปากประแจ


2. ขนาดเกลียว
ขนาดเกลียวเป็นข้อมูลสำคัญที่สุดอย่างหนึ่งในการอ่านแบบสกรู โดยมักระบุเป็นระบบเมตริกหรือระบบนิ้ว
ตัวอย่างระบบเมตริก เช่น M8 x 1.25
ความหมายคือ
M8 = เส้นผ่านศูนย์กลางเกลียวประมาณ 8 มิลลิเมตร
1.25 = ระยะพิทช์เกลียว 1.25 มิลลิเมตร
ถ้าในแบบเขียนแค่ M8 โดยไม่ได้ระบุพิทช์ อาจต้องตรวจสอบเพิ่มเติมว่าเป็นพิทช์มาตรฐานหรือพิทช์พิเศษ

ตัวอย่างระบบนิ้ว เช่น 1/4”-20 UNC
ความหมายคือ
1/4” = เส้นผ่านศูนย์กลางเกลียวประมาณ 1/4 นิ้ว
20 = จำนวนเกลียวต่อนิ้ว หรือ TPI
UNC = มาตรฐานเกลียวหยาบ
หากเป็นเกลียวนิ้ว ควรระบุให้ครบว่าเป็น UNC, UNF, BSW หรือมาตรฐานอื่น เพราะขนาดที่ดูใกล้กันอาจใช้ร่วมกันไม่ได้


3. ความยาวของสกรูหรือโบลท์
ในแบบ Drawing จะมีเส้นบอกขนาดหรือ Dimension ระบุความยาวของชิ้นงาน ต้องดูให้ชัดว่าวัดจากจุดไหนถึงจุดไหน

โดยทั่วไป

• หัวหกเหลี่ยม / หัวกระทะ / หัวกลม วัดจากใต้หัวถึงปลาย
  
• หัวจม วัดรวมความยาวหัวถึงปลาย
  
• สตัดเกลียวตลอด วัดความยาวรวมทั้งแท่ง
  
• สตัดเกลียวสองข้าง ต้องดูความยาวรวมและระยะเกลียวแต่ละด้าน

ตัวอย่างเช่น M8 x 1.25 x 50 mm
หมายถึง สกรูหรือโบลท์เกลียว M8 พิทช์ 1.25 ความยาว 50 มิลลิเมตร


4. รูปแบบหัวสกรูหรือโบลท์
แบบ Drawing มักแสดงรูปทรงหัวของชิ้นงาน หรือระบุเป็นคำย่อ เช่น

• หัวหกเหลี่ยม
  
• หัวจม
  
• หัวกระทะ
  
• หัวแฉก
  
• หัวจาน
  
• หัวเตเปอร์
  
• หัวบล็อก
  
• หัว Socket
  
• หัว Button
  
• หัว Flange

รูปแบบหัวมีผลต่อการใช้งาน เครื่องมือที่ใช้ขัน และพื้นที่ติดตั้ง ดังนั้นควรอ่านให้ชัดก่อนสั่งซื้อ


5. ความยาวเกลียว
บางแบบไม่ได้เป็นเกลียวตลอดทั้งตัว แต่อาจมีเฉพาะบางช่วง เช่น โบลท์ที่มีช่วงก้านเรียบและช่วงเกลียว

สิ่งที่ควรดูคือ

• เกลียวตลอดตัวหรือไม่
  
• ความยาวช่วงเกลียวเท่าไร
  
• มีช่วงก้านเรียบหรือไม่
  
• ระยะจากใต้หัวถึงจุดเริ่มเกลียวเท่าไร

ข้อมูลนี้สำคัญมากในงานเครื่องจักร งานประกอบ และงานที่ต้องการระยะยึดเฉพาะ

6. วัสดุของสินค้า
ในแบบ Drawing อาจระบุวัสดุไว้ เช่น

• Carbon Steel
  
• Alloy Steel
  
• Stainless Steel
  
• SUS304
  
• SUS316
  
• Brass
  
• Aluminum

สำหรับงานสกรู น็อต และโบลท์ วัสดุมีผลต่อความแข็งแรง ความทนสนิม และการใช้งานในสภาพแวดล้อมต่าง ๆ
ตัวอย่างเช่น

• เหล็กคาร์บอน เหมาะกับงานทั่วไปและงานที่ต้องการความแข็งแรง
  
• สแตนเลส 304 เหมาะกับงานที่ต้องการทนสนิมระดับดี
  
• สแตนเลส 316 เหมาะกับงานชื้น งานใกล้ทะเล หรืองานที่มีคลอไรด์สูง
  
• ทองเหลือง มักใช้ในงานเฉพาะ เช่น งานไฟฟ้าหรืองานตกแต่งบางประเภท
  

7. เกรดความแข็งแรง
โบลท์และน็อตบางประเภทจะมีการระบุเกรด เช่น

• 4.8
  
• 8.8
  
• 10.9
  
• 12.9
  
• A2-70
  
• A4-70

ตัวเลขเหล่านี้เกี่ยวข้องกับความแข็งแรงของวัสดุ และมีผลต่อการรับแรงของชิ้นงาน
ตัวอย่างเช่น

• 8.8 มักใช้กับงานโครงสร้าง งานเครื่องจักร และงานที่ต้องการความแข็งแรงมากกว่างานทั่วไป
  
• 10.9 / 12.9 เป็นกลุ่มเกรดสูง เหมาะกับงานที่ต้องการแรงดึงหรือแรงยึดสูง
  
• A2-70 มักใช้กับสแตนเลส 304
  
• A4-70 มักใช้กับสแตนเลส 316

หากแบบระบุเกรดไว้ ควรสั่งให้ตรงเกรด ไม่ควรเปลี่ยนเองโดยไม่ตรวจสอบ เพราะอาจมีผลต่อความปลอดภัยของงาน


8. การชุบผิวหรือการเคลือบผิว
แบบ Drawing อาจระบุผิวชุบ เช่น

• Zinc Plated
  
• Yellow Zinc
  
• Black Oxide
  
• Hot Dip Galvanized
  
• Dacromet
  
• Nickel Plated
  
• Stainless
  
• Plain / No Finish

การชุบผิวมีผลต่อความทนสนิม สีของสินค้า และความเหมาะสมกับสภาพแวดล้อม
ตัวอย่างเช่น

• ชุบซิงค์ขาว เหมาะกับงานทั่วไปและพื้นที่แห้ง
  
• ชุบรุ้ง เหมาะกับงานทั่วไปที่ต้องการทนสนิมเพิ่มขึ้น
  
• Hot Dip Galvanized เหมาะกับงานกลางแจ้งบางประเภท
  
• สแตนเลส เหมาะกับงานชื้น งานกลางแจ้ง หรืองานที่ต้องการลดปัญหาสนิม

9. ค่าความคลาดเคลื่อน หรือ Tolerance
ในงานทั่วไป อาจไม่ต้องลงรายละเอียดมาก แต่ในงานสั่งผลิตหรืองานเครื่องจักร แบบ Drawing อาจระบุค่าความคลาดเคลื่อนไว้ เช่น

• ±0.1 mm
  
• ±0.2 mm
  
• 6g
  
• 6H
  
• Class 2A
  
• Class 2B

ค่าเหล่านี้บอกว่าขนาดจริงสามารถคลาดเคลื่อนได้มากน้อยแค่ไหน และเกี่ยวข้องกับความพอดีของเกลียวหรือชิ้นงาน

หากงานเป็นงานทั่วไป อาจใช้ค่ามาตรฐานของสินค้าได้
แต่ถ้าเป็นงาน Precision หรืองานสั่งผลิต ควรระบุ Tolerance ให้ชัดเจน


10. จำนวนที่ต้องการ
นอกจากดูสเปคสินค้าแล้ว ต้องตรวจสอบจำนวนที่ต้องการด้วย เช่น

• จำนวนตัว
  
• จำนวนชุด
  
• จำนวนกล่อง
  
• จำนวนกิโลกรัม
  
• จำนวนต่อ Assembly

ถ้าเป็นสินค้าที่ประกอบเป็นชุด เช่น โบลท์ + น็อต + แหวนรอง ควรระบุให้ชัดว่าต้องการแบบแยกชิ้นหรือเป็นชุดประกอบ


ตัวอย่างการอ่านสเปคจากแบบ Drawing
ตัวอย่างที่ 1
HEX BOLT M8 x 1.25 x 50 mm, Grade 8.8, Zinc Plated
อ่านได้ว่า

• สินค้า: โบลท์หัวหกเหลี่ยม
  
• ขนาดเกลียว: M8
  
• พิทช์เกลียว: 1.25 mm
  
• ความยาว: 50 mm
  
• เกรด: 8.8
  
• ผิวชุบ: ชุบซิงค์ขาว

เวลาสั่งซื้อสามารถแจ้งว่า โบลท์หัวหกเหลี่ยม M8 x 1.25 x 50 mm เกรด 8.8 ชุบซิงค์ขาว


ตัวอย่างที่ 2
HEX NUT M10 x 1.5, SS304
อ่านได้ว่า

• สินค้า: น็อตหกเหลี่ยม
  
• ขนาดเกลียวใน: M10
  
• พิทช์เกลียว: 1.5 mm
  
• วัสดุ: สแตนเลส 304

เวลาสั่งซื้อสามารถแจ้งว่า น็อตหกเหลี่ยม M10 พิทช์ 1.5 สแตนเลส 304

ตัวอย่างที่ 3
STUD BOLT M12 x 120 mm, FULL THREAD, GRADE 8.8, YELLOW ZINC
อ่านได้ว่า

• สินค้า: สตัดโบลท์
  
• ขนาดเกลียว: M12
  
• ความยาวรวม: 120 mm
  
• ลักษณะเกลียว: เกลียวตลอด
  
• เกรด: 8.8
  
• ผิวชุบ: ชุบรุ้ง

เวลาสั่งซื้อสามารถแจ้งว่า
สตัดโบลท์ M12 x 120 mm เกลียวตลอด เกรด 8.8 ชุบรุ้ง


ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเวลาอ่านแบบสกรู
1. ดูขนาดเกลียวแต่ไม่ดูพิทช์
สกรูขนาด M8 เหมือนกัน แต่ถ้าพิทช์ต่างกัน อาจใช้ร่วมกันไม่ได้

2. วัดความยาวผิดตำแหน่ง
โดยเฉพาะสกรูหัวจมที่ต้องวัดรวมความยาวหัว ไม่เหมือนหัวหกเหลี่ยมหรือหัวทั่วไป

3. ไม่ดูเกรดวัสดุ
โบลท์ขนาดเดียวกัน แต่เกรดต่างกัน ความแข็งแรงอาจต่างกันมาก

4. ไม่ดูการชุบผิว
ถ้าใช้งานกลางแจ้งแต่สั่งแบบชุบผิวไม่เหมาะ อาจเกิดสนิมเร็ว

5. อ่านระบบเมตริกกับระบบนิ้วสลับกัน
เช่น M8 กับ 5/16” หรือ M6 กับ 1/4” อาจดูใกล้กัน แต่ไม่ใช่ระบบเดียวกัน

6. ไม่ดูว่าเป็นเกลียวตลอดหรือเกลียวบางส่วน
งานบางประเภทต้องการช่วงก้านเรียบ หากสั่งเกลียวตลอดอาจไม่ตรงกับการใช้งาน


เช็กลิสต์ก่อนส่งแบบให้ร้านเสนอราคา
ก่อนส่งแบบ Drawing ให้ร้านเสนอราคา ควรเช็กข้อมูลเหล่านี้ให้ครบ

• ชื่อสินค้า
  
• ขนาดเกลียว
  
• พิทช์เกลียว
  
• ความยาว
  
• รูปแบบหัว
  
• เกลียวตลอดหรือเกลียวบางส่วน
  
• วัสดุ
  
• เกรด
  
• การชุบผิว
  
• จำนวน
  
• รูปภาพหรือตัวอย่างจริง ถ้ามี
  
• จุดที่ต้องการให้ร้านช่วยตรวจสอบเป็นพิเศษ

หากข้อมูลครบตั้งแต่แรก จะช่วยให้การเสนอราคาเร็วขึ้น และลดโอกาสเข้าใจผิดระหว่างผู้ซื้อกับผู้ขาย


ถ้าอ่านแบบไม่ออก ควรทำอย่างไร?
หากมีแบบ Drawing แต่ไม่มั่นใจว่าสเปคในแบบหมายถึงอะไร แนะนำให้ส่งข้อมูลเหล่านี้ให้ร้านช่วยดู

1. รูปแบบ Drawing ที่ชัดเจน
   
2. รูปสินค้าจริงหรือสินค้าตัวอย่าง ถ้ามี
   
3. ขนาดที่วัดได้คร่าว ๆ
   
4. ลักษณะงานที่จะนำไปใช้
   
5. จำนวนที่ต้องการ
   
6. จุดที่สงสัย เช่น เกลียว วัสดุ หรือการชุบผิว

สำหรับงานที่ต้องการความแม่นยำสูง ไม่ควรเดาสเปคเอง เพราะอาจทำให้สั่งผิดและใช้งานไม่ได้

สรุป
การอ่านสเปคสกรูจากแบบ Drawing ควรดูข้อมูลสำคัญให้ครบ ได้แก่ ชนิดสินค้า ขนาดเกลียว พิทช์ ความยาว รูปแบบหัว ความยาวเกลียว วัสดุ เกรด การชุบผิว Tolerance และจำนวน

หากอ่านแบบได้ถูกต้อง จะช่วยให้สั่งซื้อสกรู น็อต และโบลท์ได้ตรงสเปก ลดความผิดพลาด ลดเวลาในการแก้งาน และช่วยให้การเสนอราคาทำได้รวดเร็วขึ้น

S.R.R. Fastener จำหน่ายสกรู น็อต โบลท์ สตัด แหวนรอง และสลักภัณฑ์หลากหลายประเภท ทั้งสินค้ามาตรฐานและงานตามแบบ Drawing สำหรับงานทั่วไป งานโรงงาน งานเครื่องจักร และงานอุตสาหกรรม พร้อมให้คำแนะนำในการอ่านสเปกและเลือกสินค้าให้ตรงกับหน้างานจริง